Güney Azerbaycan Türklerinden olan milliyetçi, halkını seven, halk tarafından sevilen Muhammed Musaddık, köklü bir ayan soyundan gelen öğrenimini Avrupa da görmüş ve Rıza  Şah tarafından istifaya zorlanana dek devlet hizmetinde başarılı bir memur olmuştur. Onun gençliğinden beri yaşadığı problemlerden biride sağlık sorunları olmuştur.1941’de siyaset sahnesine geri döndüğünde öncelikle “rüşvet almaz bakan” sonradan Britanya mülkiyetindeki petrol  şirketinin devletleştirilmesi kampanyasını başlatan ulusal cephe önderi olarak isim yapmıştır.İran’ın petrol bakımından en zengin bölgesi Abadan’da faaliyet gösteren Anglo-İranian Oil Company ile  İran arasında 1949 yılında kârın
paylaşımına ilişkin antlaşmayı Ulusal Cephe lideri olarak Tudeh Partisinin desteğiyle reddetti. Ulusal cephe Tudeh, Şii-Ulema üçlüsünden oluşan bu blok kamuoyu baskısı yarattı.
İran’ın içinde bulunduğu coğrafya ise stratejik bir önem taşıyordu. İngilizler 1900’lü yıllardan beri İran’da petrol aramaları yapmışlar ve 1908 de tüm ümitlerinin kırıldığı anda petrolü bulmuşlardı. İran’ın ıssız ve çöl olan bölgesi Abadan’da büyük bir rafineri kurdular. Bu rafineri den büyük kârlar elde ederlerken İran halkı en büyük zenginlik kaynağının petrol olmasına karşın yoksulluk içindeydiler. 
Abadan rafinerisinde çalışan işçiler akıl almaz  şartlarda çalışıyorlardı. İkinci dünya savaşında  İran, Rusya ve  İngiltere tarafından işgal edilmiş durumdaydı. İkinci dünya savaşı sonunda 1942 Antlaşmasına göre ABD ve İngiltere anlaşmaya uyarken, Sovyetler Birliği birliklerini  İran’dan
çekmemiş 1946’da  İran’ın kuzey petrollerini işletme imtiyazını aldıktan sonra  İran’ı boşaltmıştır. Hazar kıyılarındaki petrol Rus, güneydeki petrol ise Amerika petrol şirketlerinin devreye girmesiyle İran da bir üçlü sömürü (Rusya, İngiltere, ABD) devri başlamıştır.

Sacoğulları azerbaycan’daki Türk hanedanlarından. Abbasi Halifeliği topraklarında kuruldu. Hanedanın kurucusu Ebü’s-Sac Divdad, Uşrusanalı bir Türk komutandı. Abbasi Halifesi El-Mütevekkil’in hizmetine giren Ebü’s-Sac Divdad kısa bir sürede önemli mevkilere geldi. Halep, Kınnesrin ve El-Ahvaz’da valilik görevlerinde bulundu. 868-870′te azerbaycan ve havalisinin umumi valiliğine getirildi. 880′de ölümü üzerine yerine oğlu Muhammedü’l-Afşin Ebu Ubeydullah geçti.
Afşin, 885′te Musul ve el-Cezire’yi Tolunlulardan alıp, kendi adına hutbe okuttu. Ancak Emir İshak karşısında tutunamayarak geri çekildi ve tekrar azerbaycan’a yerleşti. Meraga, Kars ve Divin’i zaptetti. 901′de ölümü üzerine yerine kardeşi Ebü’l-Kasım Yusuf geçti.

Ermeni krallığı üzerine sefere çıkan Yusuf, Kral Sempad’ı yenip öldürerek büyük şöhret kazandı. Abbasilerden Kazvin, Zencan ve Ebher’i aldı. Üzerine gönderilen Abbasi ordusunu bozguna uğrattı (918). Ancak iki yıl sonra Emir Munis’e karşı giriştiği mücadeleyi kaybederek, esir düştü. İki yıl Bağdat’ta tutuklu bulunan Yusuf, serbest bırakıldıktan sonra Karmatilere karşı giriştiği mücadelede öldürüldü (927). Yerine Afşin’in oğlu Ebü’l-Musafirü’l-Feth geçti.

Bu yazı hocamız Doç. Dr. Mustafa Oral tarafından yazılmıştır.

Türkolojinin tarihsel gelişimi henüz layıkıyla yazılmış değildir. Akademik Oryantalizmin bir kolu olarak ortaya çıkan Türkolojinin, Türklük fikrine eşdeğer bir tarihi vardır. Ve bunun bilimsel şekilde incelenmesi önümüzde yeni ufuklar açabileceği gibi, önemli bir araştırma sahası (Türkoloji Tarihi) da olabilecektir. Türkoloji tarihi, Türk tarih yazımının ve tarih anlayışının tarihi kapsamında, Türk kültür ve düşünce hayatının, yani Türklük bilimi araştırmalarının merkezi olmalıdır. Bu yöndeki araştırmalara ise Türkoloji kongrelerinin birincisi kabul edilen Bakû Türkiyat Kongresi ile başlamak istiyoruz.